رابطه ساختار سرمایه و عملکرد مالی با تأکید بر نقش تعدیل‌گر فرصت رشد

چکیده

هدف اصلی این پژوهش، بررسی رابطه میان ساختار سرمایه و عملکرد مالی با تأکید بر نقش تعدیل‌گر فرصت‌های رشد در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. تصمیمات ساختار سرمایه در بازارهای نوظهور به دلیل نوسانات محیطی از حساسیت بالایی برخوردارند و شناخت تعامل آن‌ها با پتانسیل رشد شرکت‌ها برای اتخاذ استراتژی‌های تأمین مالی بهینه ضروری است . این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-همبستگی است که بر مبنای داده‌های تابلویی (پنل دیتا) انجام شده است. جامعه آماری شامل کلیه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده که با روش حذف سیستماتیک، نمونه‌ای متشکل از ۱۷۲ شرکت طی بازه زمانی ۵ ساله (۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲) انتخاب گردید . برای آزمون فرضیه‌ها از مدل‌های رگرسیون چندمتغیره با رویکرد اثرات ثابت استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که بین نسبت کل بدهی به دارایی‌ها و نسبت بدهی بلندمدت با عملکرد مالی (سنجیده شده با بازده دارایی‌ها) رابطه منفی و معناداری وجود دارد که حاکی از غلبه هزینه‌های پریشانی مالی و نمایندگی بر مزایای سپر مالیاتی بدهی در محیط اقتصادی ایران است. همچنین، نتایج نشان داد که فرصت‌های رشد تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد مالی دارد. یافته محوری و نوآورانه پژوهش تأیید کرد که فرصت‌های رشد نقش تعدیل‌گر مثبت و معناداری در رابطه بین ساختار سرمایه و عملکرد مالی ایفا می‌کند؛ بدین معنا که در شرکت‌های دارای فرصت‌های رشد بالا، شدت اثر منفی بدهی بر عملکرد مالی به طور معناداری کاهش می‌یابد، زیرا بازده حاصل از سرمایه‌گذاری در پروژه‌های رشد، بخشی از هزینه‌های بدهی را جبران می‌کند.