تأثیر زیرساخت‌های عمرانی فضاهای سبز بر عملکرد شهرداری و رضایت شهروندان (مطالعه موردی: کلان‌شهر رشت)
کلمات کلیدی:
زیرساخت‌های عمرانی، فضاهای سبز شهری، عملکرد شهرداری، رضایت شهروندان، کلان‌شهر رشت.چکیده
توسعه روزافزون شهرنشینی، ضرورت توجه به زیرساخت‌های عمرانی و فضاهای سبز شهری را به عنوان ارکان توسعه پایدار نمایان ساخته است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تأثیر کیفیت زیرساخت‌های عمرانی فضاهای سبز بر عملکرد خدمات‌رسانی شهرداری و میزان رضایتمندی شهروندان در کلان‌شهر رشت انجام شده است. این تحقیق کاربردی با رویکرد توصیفی-پیمایشی و روش‌شناسی کمی مبتنی بر داده‌های جمع‌آوری‌شده در سال ۱۴۰۴ تدوین گردیده است. جامعه آماری شامل شهروندان استفاده‌کننده از فضاهای سبز شهری رشت بوده و حجم نمونه با روش تصادفی خوشه‌ای انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته با طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت است که روایی و پایایی آن به ترتیب توسط نخبگان دانشگاهی و ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. داده‌های میدانی با استفاده از نرم‌افزارهای تخصصی آمار استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان می‌دهد متغیرهای کلیدی شامل طراحی مبلمان شهری، سیستم‌های روشنایی، مسیرهای دسترسی و امکانات رفاهی، تأثیر مثبت و معناداری بر ارتقای شاخص‌های عملکرد شهرداری دارند. همچنین، ارتقای سطح کالبدی و عمرانی این فضاها مستقیماً منجر به افزایش چشمگیر تعاملات اجتماعی و رضایتمندی شهروندان از مدیریت شهری می‌گردد. در نتیجه، سرمایه‌گذاری هدفمند در بهسازی زیرساخت‌های عمرانی فضاهای سبز، علاوه بر مزایای اکولوژیکی، به عنوان ابزاری راهبردی در تقویت سرمایه اجتماعی شهرداری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان عمل می‌کند.
مراجع
آنامرادنژاد، رحیم‌بردی؛ زارع، الهام؛ و قاسم‌پور، فاطمه. (۱۳۹۷). سنجش رضایتمندی شهروندان از خدمات شهری شهرداری بابلسر. برنامه‌ریزی فضایی، ۷(۴)، ۵۷-۷۲.
حبیبی، سیدهدایت؛ کسالایی، افسانه؛ افتخاری‌یوسف‌آباد، سیدجمشید؛ و محمدی، محمود. (۱۳۹۷). بازخوانی شاخص‌های اثرگذار در رضایتمندی شهروندان از عملکرد شهرداری و مدیریت شهری. مطالعات کاربردی در علوم مدیریت و توسعه، ۹(۳)، ۱-۱۲.
حسین‌زاده، لیلا؛ نقیبی، ابوالفضل؛ و عابدینی، اصغر. (۱۴۰۴). طراحی الگوی بهینه پیاده‌مداری در ساختارفضایی شهری با تأکید بر اصول نوشهرگرایی (مورد مطالعه: شهر ارومیه). جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، ۳۶(۴)، ۱۵۱-۱۸۴.
صفایی‌پور، مسعود؛ حسینی، نبی‌الله؛ و قیصری، نسرین. (۱۳۹۴). سنجش رابطه میان رضایتمندی شهروندان از عملکرد شهرداری و شاخص‌های پایداری محیط زیست شهری، مطالعه موردی: شهر دزفول. فصلنامه علمی پژوهش‌های بوم‌شناسی شهری، ۶(۱۱)، ۲۵-۴۰.
فتا، علی. (۱۴۰۴). عوامل مؤثر بر رضایتمندی شهروندان از شهرداری‌ها. چشم‌انداز حسابداری و مدیریت، ۸(۱۰۳)، ۲۰۶-۲۲۰.
کاردان حسین‌آبادی، حسن؛ اذانی، مهری؛ و خادم‌الحسینی، احمد. (۱۴۰۵). تحلیل مؤلفه‌های حکمرانی محیط زیست در کلان‌شهر اصفهان. برنامه‌ریزی فضایی، ۱۶(۱)، ۱-۳۶.
محمدیان بیرق، محمد؛ شهماری اردجانی، رفعت؛ حسنی مهر، سیده صدیقه؛ و پورشیخیان، علیرضا. (۱۴۰۴). تأثیر مدیریت یکپارچۀ شهری بر زیست‌پذیری شهر تبریز: شناسایی راهکارها و تحلیل تأثیرات آن. اقتصاد و برنامه‌ریزی شهری، ۶(۲)، ۱۱۴-۱۳۴.
مشرف دهکردی، حمید؛ و شیعه، اسماعیل. (۱۳۹۸). سنجش عملکرد فضاهای پشتیبان در شبکه پیاده بافت مرکزی شهرکرد. برنامه‌ریزی فضایی، ۸(۴)، ۴۷-۶۶.
یزدانی، محمد؛ دولتیاریان، کامران؛ ابراهیم‌زاده بورک‌آباد، رامین؛ و امینی تهرانی، محمد. (۱۴۰۴). سنجش میزان رضایتمندی شهروندان از عملکرد اجرایی و خدماتی شهرداری (نمونه مورد مطالعه: شهرداری شهر نورآباد). جغرافیا و روابط انسانی، ۸(۱)، ۴۶-۶۸.
Addas, A. (2023). Influence of urban green spaces on quality of life and health with smart city design. Land, 12(5), 960.
Addas, A. (2023). The importance of urban green spaces in the development of smart cities. Frontiers in Environmental Science, 11, 1206372.
Asadi Shooki, F., Sameni Keivani, F., & Mashayekhi Nezamabadi, E. (2026). Presenting a structural-interpretative model of tax efficiency in the tax system of coastal regions of Iran: a combined ISM-SEM approach. Journal of Oceanography, 16(64), 73-81.
Benito, B., Conesa Pérez, M. D. C., & Parra Meroño, M. C. (2025). Determinants of inefficiency in the provision of public parks and gardens services. Cities, 163(106031).
Fakherian, P., Haghjou, A., Asl, H. E., & Shaghaghi, S. (2025). Structural Analysis of Factors Influencing the Enhancement of Citizens’ Utilization of Urban Green Spaces. Management Strategies and Engineering Sciences, 1-10.
Keivani, F. S. (2011). Synchronization of Economic Growth and Income Distribution. In 2011 International Conference on Sociality and Economics Development. IPEDR (Vol. 10, pp. 7-11).
Keivani, F. S. (2013). The Relationship between the Government Expenditures and Revenues in the Long Run a Case Study of Iran. Ratio, 55, 60.
Ochoa Rico, M. S., Vergara-Romero, A., Subia, J. F. R., & Del Rio, J. A. J. (2022). Study of citizen satisfaction and loyalty in the urban area of Guayaquil: Perspective of the quality of public services applying structural equations. PloS one, 17(2), e0263331.
Parker, J., & Simpson, G. D. (2018). Visitor satisfaction with a public green infrastructure and urban nature space in Perth, Western Australia. Land, 7(4), 159.
Sameni Keivani, F. (2023). Predictors of satisfaction in virtual English classrooms: The case of Iranian EFL learners. International Journal of Research in English Education, 8(3), 19-30.
Sameni-Keivani, F., Almasi, M. R., & Bayat, M. (2013). The estimation of the private investment function a case study of Iran. IOSR Journal Of Humanities And Social Science (IOSR-JHSS), 18(6), 19-24.
Sameni Keivani, F., Bidarian, A., Najibi, A., & Safabakhsh Ghasemi, R. (2014). The Production Function of Iran Agricultural Sector. Agriculture Science Developments, 3(2), 183-187.
Sameni Keivani, F., & Khalili Sourkouhi, Z. (2014). A survey on supply side of mines: a case study of Iran. European Online Journal of Natural and Social Sciences, 3(3), pp-589.
SAMENI KEIVANI, F. A. R. I. B. A., Amirnejad, S., Kalashi, M., & Sameni Keivani, F. (2024). The effect of economic factors on government and household sports expenses in Iran. Sports Marketing Studies, 5(2), 88-104.
Setiowati, R., & Koestoer, R. H. (2024). Valuation of urban green open spaces using the life satisfaction approach. Civil Engineering Journal, 10(4), 1159-1181.
Wu, N., Bao, C., & Ma, W. (2023). Consistency between environmental performance and public satisfaction and their planning intervention strategies: A policy text analysis of urban Environmental Planning. Sustainability, 15(6), 4842.
Yefferson, L. C., Orlando, M. S. R., Guido, A. V., Noemi, Z. G. L., Darwin, L. D. W., Blanca, P. G. I., ... & William, A. U. C. (2025). Urban planning effectiveness and citizen satisfaction. A systematic literature review. F1000Research, 13.
